July 16, 2009

Loreena McKennitt - sertsessizdergi.com

Loreena McKennitt - Kerem Göğüş 5 Temmuz 2009

"Bu keşif yolculuğunun ilk adımı, Keltler ve tarihlerine gösterdiğim ilgi ile başladı ve bu ilgi daha sonra coğrafya ve tarihsel anlamda birçok başka yollara kapı açılmasına önayak oldu. Bu "müzikal belgesel", hayat ve sevgi, zafer ve ölüm; sıla hasreti, benlik, göçler ve sonucunda değişime uğrayan kültürler gibi bütün insanlığı ilgilendiren konuları işleyen bir tarihsel bakış ile meydana çıkarıldı. Yollarımız farklı olabilir ama sevme ve sevilme arzumuz, özgürlüğe olan doyumsuzluğumuz, toplumumuz içinde kendine özgü bir birey olarak kabul edilme ihtiyacımız gibi arayışları paylaşmaktayız." - Loreena McKennitt

Başarı Bilimi'nin kurucularından sayılan Napoleon Hill Çekim Prensipleri'ni açıkladığı Düşün Ve Zengin Ol ve Başarının Anahtarları eserlerini mühendisler, girişimciler, mucitler, ve sanatçılardan oluşan çok başarılı 500 kişilik bir grup insanı 25 yıl boyunca araştırıp analiz ederek yazmıştı. Loreena McKennitt Napoleon Hill'in kitaplarını okumuş mudur bilmem ama eğer aynı döneme denk gelselerdi Hill'in McKennitt'i da araştırma listesine katardı eminim. Burada "zenginlik" kelimesinin sadece maddi varlıkları kapsadığını düşünmeyin. Dünyanın en zengin insanları Mevlevi dergahındaki Sufilerdi çünkü.

Loreena McKennitt, İrlandalı şair ve yazar W. B. Yeats ve Britanyalı arp sanatçıları Alain Stivell, Planxty ve Bothy Band hayranıdır. Aslen Kanadalı olan ve Kanada'da yaşayan McKennitt İrlanda folk müziğine olan iflah olmaz ilgi ve sevgisine yenik düşüp 1982'de İrlanda'ya ilk yolculuğunu gerçekleştirdiğinde ülkenin her yanında ve her insanda aynı Kelt ruhunu ve lirizmini bulacaktı.

Kanada'ya döndüğünde içinde duyduğu bu Kelt ateşiyle Yeats'sin The Stolen Child şiirini yorumladı. Diane Stewart Rapaport'un yazdığı How To Make And Sell Your Own Recordings (Kendi Kayıtlarınızı Yapıp Satmanın Yolları) adlı bir kitaptan esinlenerek 1985 yılında kendi plak şirketi olan Quinlan Road'u kurdu ve dokuz şarkıdan oluşan "Elemental" albümünü kaydetti. İlk kopyaları kendi arabasında satmaya başladı. Halkın karşısına ie en kolay yolla, sokak çalgıcısı olarak çıkıyordu.

Loreena McKennitt, oturup adının duyulmasını beklemedi. Paranın ya da ödüllerin gökten yağmasını da. Station arabasının arkasında satış yaptığı ya da sokak çalgıcısı olduğu için kendini küçük görmedi. Ve asla vazgeçmedi. Olumsuz bir duygu hissetmedi çünkü sevdiği şeyi yapıyordu ve içine kattığı sevgi müziğini duyan herkes tarafından da hissediliyordu. Eğer birileri size başarı ve zenginliğe giden "kısa yolu" göstereceğini iddia ederse hemen oradan uzaklaşın çünkü hepimizin adını duyduğu o "bir gecede gelen şöhret" aslında uzun ve zorlu çalışmaların ürününden başka bir şey değildir.

McKennitt'in posta listesi uzarken, kafeler ve kitapçılarda ağızdan ağıza yayılan öneriler önemli bir dinleyici kitlesinin oluşmasını sağladı. Artan dinleyici kitlesi McKennitt'in duygularını paylaşırken, McKennitt eski bir sesin yankılarının peşinden koşarak geleneksel kanonu keşfetti. "The Visit" albümünde yer alan "Bonny Portmore" ile her zaman gurur duydu. Çünkü bu şarkı Hristiyanlık öncesi kabilelerin taptığı İrlanda'da ki meşe korularının yok edilmesi üzerine bir balad idi ve bu parça günümüzde eski ormanların korunması ile ilgili hareketlerde tema müziği olarak kullanılmaktadır.

McKennitt "Elemental" albümünden sonra "To Drive The Cold Winter Away" (1987) adlı albümünde geleneksel Noel şarkılarını yeniden yorumladı. Bence kesinlikle dinlenesi gereken ve beklediğinizden çok farklı olduğunu göreceğiniz bir albüm. Şahsen kültürüme ters olduğunu düşündüğüm şarkılarda kendi kültürümden izler bulmak cidden şaşırtıcıydı. Bir sonraki albümü "Parallel Dreams" de kültürler arası etkileşime ilk adımı atan McKennitt aynı dönemlerde Kanada Ulusal Film Kurulu'nun "Kadınlar ve Tinsellik" başlıklı film dizisinin müziklerini de yaptı.

Loreena McKennitt'in gelişiminde 1991 yılında Venedik'te düzenlenen gelmiş geçmiş en büyük uluslararası Kelt el sanatları sergisi çok önemli bir rol oynadı. Sergiyi anımsarken McKennitt "O sergiye gitmeden önce, Keltlerin sadece Irlanda, Iskoçya, Galler ve Britanya'dan gelen insanlar olduklarını düşünüyordum" diyor.

Macaristan, Ukrayna, İspanya, ve Küçük Asya gibi uzak bölgelerden gelen Kelt sanatının yüzyıllar süren zenginliği ve çeşitliliğini görünce McKennitt "Çok etkilendim. Ailenizin sadece anne baba ve kardeşlerinizden oluştuğunu düşünürken birden kim olduğunuzun uzantısı olan tarihi bir kesitin farkına varmak gibi bir şey bu" demiştir.

Müziğindeki bu dönüm noktası bir sonraki albümü olan "The Visit" (1992) de açıkça görülmektedir. Eski çağlardan gelen tambur sesleri Shakespeare, Tennyson ve 8. Henry şiirleri ile harmanlanmış Greenslaves gibi geleneksel Britanya motiflerini taşıyan melodiler All Souls Night gibi doğu ezgileri arasında tarihi baştan başa geçen bir köprü kurmuştur.

Öte yandan Loreena McKennitt'ın araştırması ve yolculuğu onu Türkiye'ye kadar getirecekti. Çünkü göçebe kabilelerden oluşan Kelt'lerin çıkış noktası aslında Türkiyedir. Araştırmaların sonuçları netleşip tarihi gerçekler aydınlanana kadar pek çok insan gibi ben de Keltlerin Britanya, İrlanda ve İskoçya kökenli olduklarını düşünürdüm. (Kaynak: http://en.wikipedia.org/wiki/Celts)

1994 yılında benim Loreena McKennitt ile tanışmamı sağlayan albüm "The Mask And The Mirror" çıktığında McKennitt'ın araştırma süreci de önemli bir düzeye ulaşmıştı. Yeni yolculuk rotasında İspanyan'nın Kelt etkisinin gayet belirgin olduğu Galiçya ve sonra da Musevi, İslam ve Hristiyan kültürlerinin birleşerek Batı uygarlığının gelişiminde önemli ilerlemelerin yaşandığı Altın Dönem (Golden Age) olarak bilinen periyodun yarattığı 15. yüzyıl İspanyası vardı. Çok etkileyici bir müzikal şölen olan "The Mask And The Mirror" albümü "The Book Of Secrets" ve "An Ancient Muse" gibi Osmanlı ve Türk kültürlerinin daha belirgin şekilde görüleceği albümlerin de temelini oluşturmuştur.

McKennitt'ın ayrıcalıklı anlayışı müzik endüstrisine yaklaşımını yansıtan bir bağımsızlık görüşüyle örtüşür. "Kırsal kesimden ve çiftçilikten geliyor olamam bana kendime yetme anlayışını kazandırdı. Yaratıcı sorun çözme yeteneği kazanıyorsunuz. Bir şeyi çok istiyorsanız kolları sıvayıp işe koyulursunuz."

McKennitt müzik endüstrisinde tanınma zamanının geldiğini görünce dünya çapından dağıtım konusunda Warner Group ile anlaşma imzaladı. Kırktan fazla ülkede milyonlarca satış yapmasını sağladığı için bu oldukça verimli bir anlaşma oldu. "The Visit" albümünden başlayarak Warner tüm dağıtımı üstlenirken, McKennitt yaratım ve tanıtım ile ilgili her konuyu denetimi altına aldı.

Araştırma, kayıtlar ve turlardan oluşan yeni bir aşamanın heyecan verici başlangıcında McKennitt geleceği yansıtmak için geçmişi araştıran bir kariyer öngörüyor.

"Yeteneklerimi merak ve hayal gücüm ile bir araya getirebildiğim için kendimi olağanüstü şanslı görüyorum. Bu süreç insanlığı ve insanın durumunu akla yakın ve anlam dolu bir biçimde daha ayrıntılı olarak keşfetmemi sağladı. Bana tarihlerimizin birikiminden oluştuğumuzu ve sonunda sadece aşağı yukarı aynı olduğumuzu değil, bizi birbirimizden ayırmak yerine bir arada tutacak daha çok özellik ve ortak noktaya sahip olduğumuzu öğretti. Bu inanmayı seçtiğim bir inancın gücüdür."

Loreena McKennitt'in günlüğünden;

Gordion - Türkiye, Haziran 2002. Bugün Türkiye, Anadolu'da Gordion dışında harikulade bir arkeolojik siteyi ziyaret ettim. Efsaneleri göre burası Kral Midas'ın memleti, Büyük İskender'in Gordion Düğümünü keserek çözdüğü yer. Burada tabaka tabaka medeniyetler gizli: Hititler, Frigyalılar, Sümerler ve Keltler. Ve daha birçokları...

Efes - Türkiye, Ekim 2005. Bana çok kısa gelen Türkiye gezisinin son durağı... Bu şaşılacak kalıntılarda dolaşıyoruz ve ben tekrar bir zamanlar burada yaşamış medeniyetin hatıraları içinde kaybolup gidiyorum: Ticari ilişkiler, ibadet ve günlük yaşantıları. Bu taş yığınları dilleri olsa kim bilir ne hikayeler anlatırlardı...

Real World Stüdyoları - Wiltshire, Mayıs 2006: Beneath A Phrygian Sky (Yakındoğu Göğünün Altında) başlıklı şarkımın neler iletebileceği konusunda epeyce zorlandım... Belki bu kendimize ve sarmaş dolaş olduğumuz doğal dünyaya olan sevgi savaşına bir çağrı. Elimize tüm imkanlar verilse tarihten ne öğrenebiliriz? Yapabilir miyiz? Yapacak mıyız? Hayatta kalabilmemize yardım edebilecekler arasında en önemlisi, her insanın günlük yaşantısında var olan sevginin büyüklüğüdür...


Diskografi:

* Elemental (1985)
* To Drive the Cold Winter Away (1987)
* Parallel Dreams (1989)
* The Visit (1991)
* The Mask and Mirror (1994)
* The Book of Secrets (1997)
* An Ancient Muse (2006) US Grammy 2008 adayı.
* A Midwinter Night’s Dream (2008)

Konser Albümleri

* Live in Paris and Toronto (1999)
* Nights from the Alhambra (2007)

EP'ler

* A Winter Garden: Five Songs for the Season (1995)
* Live in San Francisco at the Palace of Fine Arts (1995)
* Words and Music (1997)
* A Moveable Musical Feast (2008)

Singlelar

* "The Lady of Shalott" (1991)
* "All Souls Night" (1991)
* "Courtyard Lullaby" (1991)
* "Greensleeves" (1993)
* "The Bonny Swans" (1994)
* "Santiago" (1994)
* "The Dark Night of the Soul" (1994)
* "The Mystic's Dreams" (1995)
* "God Rest Ye Merry, Gentlemen" (1995)
* "The Mummers' Dance" (1997)
* "Marco Polo" (1998)
* "Caravanserai" (2006)
* "Penelope's Song" (2007)
* "The Seven Rejoices of Mary" (2008)
* "Noël Nouvelet!" (2008)

Videolar

* The Mummers' Dance (1997)
* The Bonny Swans
* Loreena McKennitt: Nights from the Alhambra
* A Moveable Musical Feast

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails